Begeleiden van jongeren en (jong)volwassenen
op weg naar een zelfstandig bestaan ...

18 jaar: harde knip of liefdevol loslaten?

Op je 18e mag je een bankrekening openen en een lening voor een huis afsluiten. Je moet een eigen zorgverzekering hebben en de maandelijkse premie betalen. Nu mijn eigen dochter deze zomer 18 is geworden, heb ik in mijn omgeving rondgevraagd. Welke verantwoordelijkheden geven andere ouders hun jongvolwassen kinderen?

Het blijkt dat dit overal anders gaat, afhankelijk van wat een kind zelf aangeeft of aankan. Ouders kijken in alle gevallen nog mee. Op allerlei manieren en momenten springen ouders bij, net zolang tot hun kinderen zich zelfstandig kunnen bedruipen. Liefdevol loslaten noemen we dat.

Aandacht en maatwerk

Voor jongeren die kunnen terugvallen op ouders of verzorgers verloopt de transitiefase naar volwassenheid met het gebruikelijke vallen en opstaan. Maar hoe werkt dit voor jongeren die geen familie hebben en op hun 18e de jeugdhulp verlaten? Zij lopen het risico om te blijven vallen als niemand ze helpt met opstaan. Uit ervaring weten we dat het voor deze jongeren moeilijker is dan voor anderen om de overgang naar volwassenheid te maken. Zonder de juiste aandacht en maatwerk belandt een deel van hen op straat, in de criminaliteit, of in de prostitutie en uitbuiting.

Schulden

Veel van deze jongeren hebben hun buik vol van de zorg en willen het zelf uitzoeken. Maar uit ervaringen van jongerenwerkers en cijfers van het Zorginstituut Nederland blijkt dat de meerderheid omstreeks hun 19e opnieuw aanklopt voor zorg. Omdat ze het alleen toch niet redden. Zonder uitzondering hebben ze schulden opgebouwd.

Jongeren met schulden ervaren veel stress en kunnen zich moeilijk focussen op school of het vinden en houden van werk.

Problemen verergeren

Jongeren met schulden geven aan veel stress te ervaren en zich moeilijk te kunnen focussen op school of het vinden en houden van werk. Bovendien hebben schulden hun weerslag op de opbouw van goede relaties met familie en bekenden, een stabiele woonsituatie en een zinvolle dagbesteding. Het weinige onderzoek dat is gedaan wijst op een relatie tussen problematische schulden en crimineel gedrag. Hoe dan ook, vroeg of laat kloppen deze jongeren aan bij de gemeente, voor schuldhulpverlening, re-integratie of een uitkering, of erger, belanden ze bij de reclassering.

Preventieve aanpak

Gemeenten kunnen dit voorkomen door jongeren die de jeugdhulp verlaten direct in budgetbeheer op te nemen, in combinatie met financiële educatie en eventueel in samenwerking met vrijwilligersorganisaties. Met zo’n preventieve aanpak behalen alle partijen winst. Jongeren zijn verzekerd, ze ontwikkelen financieel bewustzijn en ze geven minder snel toe aan de verleiding om via criminele kanalen aan geld te komen.

Vallen én weer opstaan

Daarom sluit ik af met een pleidooi aan gemeenten en zorginstellingen. Blijf dicht bij jongeren staan die een eigen hulpnetwerk missen. Pas ook op hen het principe van liefdevol loslaten toe. Zorg voor een doorlopende zorglijn of een ‘warme overdracht’ naar vervolgzorg, zodat jongeren ook na hun 18e een beroep kunnen doen op een vaste begeleider. Voorkom veel leed en gun ook deze jongeren de ervaring van vallen én weer opstaan.

 

De Windroos  |  Begeleiden van jongeren en (jong)volwassenen op weg naar een zelfstandig bestaan
©2017 De Windroos    |     Privacy    |     Disclaimer    |     Webdesign: Webton.nl